GYS Nedir? Görevde Yükselme Sınavı Rehberi
Görevde yükselme sınavı, memurun bulunduğu unvandan daha üst bir kadroya atanmasını sağlayan sınavdır. Bu rehberde hangi yönetmeliğe bakacağını, hangi şartların arandığını ve sürecin adım adım nasıl işlediğini bulacaksın.
Görevde yükselme sınavı (GYS), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi personelin bulunduğu unvandan daha üst bir kadroya, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde atanmasını sağlayan sınavdır. Kamuda terfi etmenin en yaygın yolu budur.
GYS'nin yasal dayanağı: hangi mevzuata bakmalısın?
Üç katmanlı bir yapı var ve adayların en çok karıştırdığı nokta burası:
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu — memurluğun genel çerçevesi.
- Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik (15/3/1999 tarihli, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) — bütün kurumlar için ortak kurallar.
- Kurumunun kendi yönetmeliği — Adalet Bakanlığı'nın, İçişleri Bakanlığı'nın ayrı yönetmelikleri vardır. Şartlar, unvanlar ve sınav konuları burada yazar.
Bir bilgi kurumdan kuruma değişiyorsa, doğrusu her zaman kendi kurumunun yönetmeliğinde yazandır. İnternette gördüğün genel bilgiyi kendi yönetmeliğinle karşılaştırmadan doğru kabul etme.
Görevde yükselme ile unvan değişikliği aynı şey değil
Görevde yükselme, mevcut kadrondan daha üst bir kadroya geçiştir: memurdan şefliğe, zabıt kâtipliğinden yazı işleri müdürlüğüne gibi.
Unvan değişikliği ise öğrenimin gereği olan bir unvana geçiştir: mühendis, tekniker, programcı gibi. Bu sınava girenlerde ayrıca belirli bir süre hizmet şartı aranmaz; belirleyici olan diplomadır.
Sınava kimler başvuramaz?
Yönetmeliklerde tekrar eden ortak engeller şunlardır:
- Aday memur statüsünde olanlar,
- 657 sayılı Kanun'a tabi olmayan personel,
- Görevden uzaklaştırılmış olanlar,
- Kadrosu başka kurumda olup geçici görevle çalışanlar,
- Sınavın açıldığı unvanda ya da daha üstünde hâlen çalışanlar.
Süreç adım adım: duyurudan atamaya
- Sınav duyurusu: Kurum, açılacak kadroları, başvuru tarihlerini ve sınav konu başlıklarını ilan eder.
- Başvuru: Genellikle kurumun kendi elektronik sistemi üzerinden yapılır. Beyan ettiğin bilgiyi belgeleyemezsen başvuru geçersiz sayılır; atama yapılmış olsa bile iptal edilir.
- Yazılı sınav: Kurum sınavı kendisi yapabileceği gibi ÖSYM'ye, MEB Ölçme Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne veya bir yükseköğretim kurumuna da yaptırabilir.
- Sözlü sınav: Yazılıda en yüksek puandan başlanarak, ilan edilen kadro sayısının belirli bir katı kadar aday çağrılır.
- Başarı sıralaması ve atama: Yazılı ve sözlü puanların ortalamasıyla oluşan sıralamaya göre atama yapılır.
Puanlar: 60 ve 70 eşikleri
Adalet ve İçişleri Bakanlığı yönetmeliklerinde yazılı sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve en az 60 puan alan başarılı sayılır. Sözlü sınavda başarılı olmak için en az 70 puan gerekir. Başarı puanı bu ikisinin aritmetik ortalamasıdır. Baraj puanı kurumdan kuruma değişebildiği için kendi yönetmeliğini mutlaka kontrol et.
Puanlar eşit çıkarsa ne olur?
Sıralamada önce hizmet süresi fazla olana, sonra daha üst öğrenimi bitirmiş olana, sonra da üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olana öncelik verilir.
Sınav sonucu ne kadar geçerli?
Sonuçlar, bir yılı aşmamak üzere aynı unvanlı kadrolar için yapılacak bir sonraki sınava kadar geçerlidir. Bu süre içinde aynı unvan için kadro açılırsa yedek adaylar sıradan atanabilir.
Hangi bakanlık için hazırlanıyorsun?
Kurumuna göre şartlar ve konular değişiyor. Ayrıntılar için: İçişleri Bakanlığı GYS 2026, Adalet Bakanlığı GYS şartları ve konuları. Puan hesabı için kaç puan gerekir yazımıza, çalışılacak mevzuat listesi için konu dağılımı yazımıza bakabilirsin.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
- Görevde yükselme sınavı nedir?
- Kamu kurumlarında daha üst bir kadroya (şef, müdür, uzman gibi) atanabilmek için yapılan yazılı ve gerekli hâllerde sözlü sınavdır. Dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’tir; her kurum bu çerçevede kendi yönetmeliğini çıkarır.
- Görevde yükselme sınavına kimler girebilir?
- Kurumun kendi yönetmeliğinde aranan öğrenim düzeyini, hizmet süresini ve kadro şartlarını taşıyan, kurumda hâlen görev yapan personel başvurabilir. Duyuruda aksi belirtilmedikçe aylıksız izinde olanlar da başvurabilir.
- Görevde yükselme sınavı kaç puanla geçilir?
- Yazılı sınavda başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 60 puan gerekir. Atama ise ilan edilen boş kadro sayısı kadar, başarı puanı en yüksek adaydan başlanarak yapılır; yani 60 almak tek başına atanmayı garanti etmez.
- Görevde yükselme ile unvan değişikliği sınavı arasındaki fark nedir?
- Görevde yükselme, mevcut görevden daha üst bir kadroya geçiştir ve hizmet süresi şartı aranır. Unvan değişikliği ise mühendis, tekniker, avukat gibi öğrenimle kazanılan bir unvana atanmak içindir; hizmet süresi şartı aranmaz ve sınavı genellikle kurum adına bir üniversite yapar.
- Görevde yükselme sınavı ne zaman yapılır?
- Ortak bir takvim yoktur; her kurum boş kadrolarına göre kendi duyurusunu yapar. Duyuru kurumun resmî sitesinde yayımlanır ve başvuru süresi genellikle kısadır, bu yüzden kurumun duyuru sayfası düzenli takip edilmelidir.
- Görevde yükselme sınavında hangi konular çıkar?
- Konular kurumun yönetmeliğinde ve sınav duyurusunda sayılır. Genellikle Anayasa, 657 sayılı Kanun, Türkçe dil bilgisi, halkla ilişkiler ve etik gibi ortak konuların yanında kadronun görev alanına giren özel mevzuat sorulur. Aynı kurumda bile iki kadronun konu listesi farklı olabilir.
Kurumuna göre sınav konuları
Kendi kurumunun kadrolarını, konu listesini ve soru sayısını buradan gör.
Ücretsiz üye ol, bugün soru çözmeye başla
Her gün 10 soru, konu anlatımları, podcastler ve deneme sınavları seni bekliyor.
Ücretsiz kayıt ol